లక్ష్మీః (శ్రీమహాలక్ష్మి దేవతా స్తుతి శ్లోకములు)
1. శ్లోకము:
జయంతి జగతాం మాతుః స్తనకుంకుమబిందవః ।
ముకుందాశ్లేషసంక్రాంతకౌస్తుభశ్రీవిడంబినః ॥ ౧ ॥
- తాత్పర్యము: జగన్మాతయైన లక్ష్మీదేవి వక్షఃస్థలముపై ఉన్న కుంకుమ బిందువులు జయించుగాక! శ్రీకృష్ణ భగవానుని (ముకుందుని) ఆలింగనం చేసుకోవడం వలన ఆయన రొమ్ముపై ఉన్న కౌస్తుభమణి కాంతి ఆ కుంకుమ బిందువులపై పడి అద్భుతమైన శోభను ఒలకబోస్తోంది.
2. శ్లోకము:
పాయాత్పయోధిదుహితుః కపోలామలచంద్రమాః ।
యత్ర సంక్రాంతబింబేన హరిణా హరిణాయితమ్ ॥ ౨ ॥
- తాత్పర్యము: క్షీరసాగర పుత్రికయైన లక్ష్మీదేవి యొక్క స్వచ్ఛమైన చెక్కిలి అను చంద్రుని కాంతి మిమ్మల్ని కాపాడుగాక! ఆ కపోలంలో ప్రతిబింబించిన శ్రీహరి, చంద్రునిలో ఉండే నల్లటి మచ్చలా (హరిణములా) శోభిల్లుతున్నాడు.
3. శ్లోకము:
దేవేఽర్పితవరణస్రజి బహుమాయే వహతి కైటభీరూపమ్ ।
జయతి సురాసురహసితా లజ్జాజిహ్మేక్షణా లక్ష్మీః ॥ ౩ ॥
- తాత్పర్యము: స్వయంవర సమయంలో విష్ణుమూర్తి మెడలో వరణమాల వేసే వేళ, మాయావి అయిన కైటభుడనే రాక్షసుడు అడ్డంకి కలిగించడానికి విష్ణురూపం ధరించాడు. నిజమైన శ్రీహరిని గుర్తుపట్టి, సిగ్గుతో కూడిన ఓరచూపులతో సభలోని సురాసురులు నవ్వుతుండగా విష్ణుమూర్తినే వరించిన లక్ష్మీదేవి జయించుగాక!
4. శ్లోకము:
తల్పీకృతాహిరగణితగరుడో హారాభిహతవిధిః ।
ఫణశతపీతశ్వాసో రాగాంధాయాః శ్రియః కేలిః ॥ ౪ ॥
- తాత్పర్యము: ఆదిశేషుడిని శయ్యగా చేసుకుని, గరుత్మంతుడిని కూడా లెక్కచేయక, లక్ష్మీదేవి హారాల దెబ్బలకు బ్రహ్మదేవుడు తొలగిపోగా, నూటొక్క పడగల శ్వాసలతో నిండినట్టిది, అనురాగముతో నిండిన లక్ష్మీదేవి యొక్క దివ్యక్రీడ (రాసక్రీడ) జయించుగాక!
5. శ్లోకము:
స్మేరాననేన హరిణా సస్పృహమాకారవేదినాకలితమ్ ।
జయతి పురుషాయితాయాః కమలాయాః కైటభీధ్యానమ్ ॥ ః ॥
- తాత్పర్యము: మందహాసం చిందిస్తున్న ముఖంతో, లక్ష్మీదేవి మనోభావాన్ని గ్రహించిన శ్రీహరి ఆదరంతో చూడగా, విష్ణు రూపం ధరించిన కైటభుడి మాయను ఛేదిస్తూ ప్రణయ కేళిలో పాల్గొన్న లక్ష్మీదేవి జయించుగాక!
6. శ్లోకము:
కమలాసనకమలేక్షణకమలారికిరీటకమలభృద్వాహైః ।
నుతపదకమలా కమలా కరధృతకమలా కరోతు మే కమలమ్ ॥ ౬ ॥
- తాత్పర్యము: బ్రహ్మదేవుడు (కమలాసనుడు), విష్ణువు (కమలాక్షుడు), ఈశ్వరుడు (కమలారికిరీటుడు - చంద్రశేఖరుడు), ఇంద్రుడు (కమలభృద్వాహుడు) లచే నుతించబడిన పాదపద్మాలు కలది, చేతిలో కమలాన్ని ధరించినది అయిన లక్ష్మీదేవి (కమల) నాకు నిరంతరం సంపదలను (ఐశ్వర్యాన్ని) ప్రసాదించుగాక!
7. శ్లోకము:
కింజల్కరాజిరివ నీలసరోజలగ్నా
లేఖేవ కాంచనమయీ నికషోపలస్థా ।
సౌదామినీ జలదమండలగామినీవ
పాయాదురఃస్థలగతా కమలా మురారేః ॥ ఱ ॥
- తాత్పర్యము: నల్లకలువకు అంటిన కేసరాల వరుసలా, నల్లటి ఒరపిడి రాయిపై మెరిసే బంగారు గీతలా, నల్లటి మేఘాల నడుమ ప్రకాశించే మెరుపుతీగలా శ్రీహరి యొక్క నీలమేఘచ్ఛాయల వక్షఃస్థలంపై వెలిగిపోతున్న లక్ష్మీదేవి మిమ్మల్ని రక్షించుగాక!
8. శ్లోకము:
దంతైః కోరకితా స్మితైర్వికసితా భ్రూవిభ్రమైః పత్రితా
దోర్భ్యాం పల్లవితా నఖైః కుసుమితా లీలాభిరుద్వేల్లితా ।
ఉత్తుంగస్తనమండలేన ఫలితా భక్తాభిలాషే హితా
కాచిత్కల్పలతా సురాసురనుతా పాయాత్సుధాబ్ధేః సుతా ॥ ౮ ॥
- తాత్పర్యము: పండ్లచే మొగ్గలు తొడిగినది, మందహాసంచే వికసించినది, కనుబొమ్మల విలాసంచే ఆకులు వేసినది, బాహువులచే చిగురించినది, గోళ్ళచే పూలు పూచినది, ఉత్తుంగ వక్షఃస్థలంచే ఫలితాలను ఇచ్చినది, భక్తుల కోరికలను తీర్చే కల్పలత వంటిది అయిన సుధా సముద్ర పుత్రిక లక్ష్మీదేవి మిమ్మల్ని రక్షించుగాక!
9. శ్లోకము:
ఉత్తుంగస్తనమండలోపరిలసత్ప్రాలంబముక్తామణి-
రంతర్బింబితమింద్రనీలనికరచ్ఛాయానుకారిద్యుతి ।
లజ్జావ్యాజముపేత్య నమ్రవదనా స్పష్టం మురారేర్వపుః
పశ్యంతీ ముదితా ముదే౽స్తు భవతాం లక్ష్మీర్వివాహోత్సవే ॥ ౯ ॥
- తాత్పర్యము: వివాహోత్సవ సమయంలో శ్రీహరి యొక్క ఇంద్రనీల కాంతిమయ శరీరం తన ముత్యాల హారంలోని మణులలో ప్రతిబింబించగా, సిగ్గుతో తలవంచుకున్నట్లు నటిస్తూ ఆ మణుల ప్రతిబింబాల ద్వారా శ్రీహరి దివ్యరూపాన్ని స్పష్టంగా చూస్తూ ఆనందిస్తున్న లక్ష్మీదేవి మీకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించుగాక!
10. శ్లోకము:
ఆఖ్యాతే హసితం పితామహ ఇతి త్రస్తం కపాలీతి చ
వ్యావృత్తం గురురిత్యయం దహన ఇత్యావిష్కృతా భీరుతా ।
పౌలోమీపతిరిత్యసూయితమథ బ్రీడావినమ్రశ్రియా
పాయాద్వః పురుషోత్తమోఽయమితి యో న్యస్తః పుష్పాంజలిః ॥ ౧౦ ॥
- తాత్పర్యము: స్వయంవరంలో "ఈయన బ్రహ్మ" అనగా వృద్ధుడని నవ్వింది; "ఈయన ఈశ్వరుడు (కపాలి)" అనగా భయపడింది; "ఈయన బృహస్పతి (గురువు)" అనగా వెనుకడుగు వేసింది; "ఈయన అగ్నిదేవుడు" అనగా భయపడింది; "ఈయన ఇంద్రుడు" అనగా అసూయపడింది. కానీ "ఈయనే పురుషోత్తముడు (విష్ణువు)" అని చెప్పగానే సిగ్గుతో తలవంచి పూలమాల వేసిన లక్ష్మీదేవి మిమ్మల్ని రక్షించుగాక!
11. శ్లోకము:
క్రీడాభిన్నహిరణ్యశుక్తికుహరే రక్తాత్మనావస్థితాన్
హారన్ హారముదారకుంకుమరసాన్అవ్యాజభవ్యాన్నఖైః ।
వీరశ్రీకుచకుంభసీమ్ని లిఖతో వీరస్య పత్రావలీః
తత్కాలోచితభావబంధమధురం మందస్మితం పాతు వః ॥ ౧౧ ॥
- తాత్పర్యము: లక్ష్మీదేవి వక్షఃస్థలంపై కుంకుమ రసంతో ప్రేమగా పత్రలేఖనాలు (సుందర తిలక చిత్రాలు) రచిస్తున్న వీరుడైన శ్రీహరి యొక్క, ఆ సమయానికి తగిన భావాలతో నిండిన మధుర మందహాసము మిమ్మల్ని కాపాడుగాక!
12. శ్లోకము:
పద్మాయాః స్తనహేమసద్మని మణిశ్రేణీసమాకర్షకే
కించిత్కంచుకసంధిసన్నిధిగతే శౌరేః కరే తస్కరే ।
సద్యో జాగృహి జాగృహీతి వలయధ్వానైః ధ్రువం గర్జతాం
కామేన ప్రతిబోధితాః ప్రహరికా రోమాంకురాః పాంతు వః ॥ ౧౨ ॥
- తాత్పర్యము: లక్ష్మీదేవి వక్షఃస్థలమనే బంగారు భవనంలోకి శౌరి (విష్ణుమూర్తి) చేయి అనే దొంగ ప్రవేశించబోగా, లక్ష్మీదేవి గాజుల చప్పుడు "మేల్కొనండి! మేల్కొనండి!" అని దొంగలను హెచ్చరించే కావలివారిలా మోగింది. ఆ సమయంలో లక్ష్మీదేవికి కలిగిన రో మాంచములు మిమ్మల్ని కాపాడుగాక!
13. శ్లోకము:
యాదృగ్జానాసి జాంబూనదగిరిశిఖరే కాంతిరిందోః కలానామ్
ఇత్యౌత్సుక్యేన పత్యౌ స్మితమధురముఖాంభోరుహం భాషమాణే ।
లీలాదోలాయమానశ్రుతికమలమిలద్భృంగసంగీతసాక్షీ
పాయాదంభోధిజాయా కుసుమశరకలానాట్యనాందీనినాదైః ॥ ౧౩ ॥
- తాత్పర్యము: "బంగారు పర్వత శిఖరంపై చంద్రకళల కాంతి ఎలా ఉంటుందో నీకు తెలుసా?" అని శ్రీహరి మధురంగా అడుగుతుండగా, మన్మథుని నాట్యానికి నాందీ ప్రస్తావన లాంటి సంగీతాన్ని వినిపిస్తున్న సముద్ర తనయయైన లక్ష్మీదేవి మిమ్మల్ని రక్షించుగాక!
14. శ్లోకము:
ఉత్తిష్ఠంత్యా రతాంతే భరమురగపతౌ పాణినైకేన కృత్వా
ధృత్వా చాన్యేన వాసో విగలితకబరీభారమంసే వహంత్యాః ।
భూయస్తత్కాలకాంతిద్విగుణితసురతప్రీతినా శౌరిణా వః
శయ్యామాలింగ్య నీతం వపురలసలసద్బాహు లక్ష్మ్యాః పునాతు ॥ ౧౪ ॥
- తాత్పర్యము: ప్రణయ కేళి ముగిసిన తర్వాత ఒక చేత్తో చీరను పట్టుకుని, మరొక చేత్తో జారిన జుట్టును సరిచేసుకుంటూ లేస్తున్న లక్ష్మీదేవి సౌందర్యాన్ని చూసి మురిసిపోయిన శ్రీహరి, ఆమెను మళ్ళీ ఆప్యాయంగా శయ్యపైకి తీసుకున్నప్పుడు ప్రకాశించిన లక్ష్మీదేవి సుందర విగ్రహము మిమ్మల్ని పవిత్రులను చేయుగాక!
సముద్రః (సముద్రుడి వర్ణన)
15. శ్లోకము:
వత్సే మా గా విషాదం శ్వసనమురుజవం త్యాజోర్ధ్వప్రవృత్తం
కంపః కో వా గురుస్తే కిమిహ బలభిదా జృంభితేనా త్ర యాహి ।
ప్రత్యాఖ్యానం సురాణామితి భయశమనచ్ఛద్మనా కారయిత్వా
యః లక్ష్మీమదాత్ వః స దహతు దురితం మంథముగ్ధః పయోధిః ॥ ౧౫ ॥
- తాత్పర్యము: క్షీరసాగర మథన సమయంలో, భయపడుతున్న లక్ష్మీదేవితో సముద్రుడు— "కుమార్తె! దిగులుపడకు, వేగంగా నిట్టూర్పులు విడవకు, వణుకును వదిలిపెట్టు, దేవతలొచ్చారని భయపడకు, నా దగ్గరకు రా" అని భయాన్ని పోగొట్టే మిషతో ఇతర దేవతలను తిరస్కరింపజేసి, ఆమెను శ్రీహరికి అర్పించాడు. అటువంటి అమృత మథనంతో ముగ్ధుడైన సముద్రుడు మీ పాపాలను దహించివేయుగాక!
బ్రహ్మా (బ్రహ్మదేవుని స్తుతి)
1. శ్లోకము:
తం వందే పద్మసద్మానముపవీతచ్ఛటాచ్ఛలాత్ ।
గంగాస్రోతస్త్రయేణైవ యం సదైవ నిషేవతే ॥ ౧ ॥
- తాత్పర్యము: కమలంలో నివసించే బ్రహ్మదేవునికి నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన ధరించిన యజ్ఞోపవీతం (జంధ్యం) యొక్క కాంతి రూపంలో, ఆకాశగంగ మూడంచుల ధారగా (త్రిపథగగా) ఆయనను నిరంతరం సేవిస్తున్నట్లు శోభిల్లుతోంది.
2. శ్లోకము:
కులశైలదళం పూర్ణసువర్ణగిరికర్ణికమ్ ।
నమోఽధితిష్ఠతేఽనంతనాళం కమలవిష్టరమ్ ॥ ౨ ॥
- తాత్పర్యము: కులపర్వతాలే రేకులుగా, మేరుపర్వతమే కర్ణికగా (దండగా), అనంతుడైన ఆదిశేషుడే తూడుగా కలిగిన బ్రహ్మాండమనే దివ్య పద్మాసనంపై అధిష్టించిన బ్రహ్మదేవునికి నమస్కారములు.
3. శ్లోకము:
కృతకాంతకేలికుతుకశ్రీశీతశ్వాససేకనిద్రాణః ।
ఘూర్ణితవితతాలిరుతో నాభిసరోజే విధిర్జయతి ॥ ౩ ॥
- తాత్పర్యము: శ్రీహరి మరియు లక్ష్మీదేవుల ప్రణయ క్రీడల అనంతరం లక్ష్మీదేవి చల్లని శ్వాసల గాలులకు చలించి, శ్రీహరి నాభికమలంలో తుమ్మెదల ఝుంకారాల నడుమ సుఖంగా నిద్రిస్తున్న బ్రహ్మదేవుడు జయించుగాక!
4. శ్లోకము:
అవిరతాంబుజసంగతిసగలద్బహలకేసరసంవలితేవ వః ।
లలితవస్తువిధానసుఖోల్లసత్తనురుహా తనురాత్మభువోఽవతాత్ ॥ ౪ ॥
- తాత్పర్యము: నిరంతరం నాభికమలంలో ఉండటం వల్ల ఎర్రని కేసరాల పొడి అంటినట్లు ప్రకాశిస్తూ, సృష్టి నిర్మాణ ఆనందంలో పులకరింతలు తొడిగిన బ్రహ్మదేవుని దివ్య శరీరము మిమ్మల్ని రక్షించుగాక!
No comments:
Post a Comment